ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Ελπίζουμε, κύριε Λοβέρδο, να μην γίνει δεκτή η τροπολογία του κ. Δημητριάδη. Και αντιθέτως, θα έπρεπε να γίνει δεκτή η τροπολογία του κ. Καρρά, όπως θα εξηγήσω.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν πρόκειται να σας απευθυνθώ σήμερα με στείρα αντιπολιτευτική διάθεση. Κι αυτό το τονίζω από την αρχή ευθέως. Θα θέσω, όμως, δύο ερωτήματα.
Το πρώτο ερώτημα: Χρειάζεται η ελληνική οικονομία σήμερα ένα νομοσχέδιο που να καλύπτει την ύλη που αποπειράται να καλύψει το νομοσχέδιο αυτό; Η απάντηση είναι: «Ναι, βεβαίως και χρειάζεται.» Και μάλιστα, αυτό έρχεται με μεγάλη καθυστέρηση, εξαιτίας της κωλυσιεργίας της Κυβέρνησης.
Το δεύτερο ερώτημα: Μπορεί ωστόσο το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, επί του οποίου καλούμαστε να συζητήσουμε, να λύσει να προβλήματα που φιλοδοξεί να λύσει; Η απάντηση είναι: «Ούτε κατά διάνοια.» Γι’ αυτό ακριβώς το καταψηφίζουμε.
Κύριε Υπουργέ, ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων, τον οποίο φέρνετε με το νομοσχέδιο, είναι το αντίθετο ακριβώς από αυτό που χρειάζεται η ελληνική οικονομία και θέλουν οι επιχειρήσεις. Θα αποτύχει, κύριε Υπουργέ, για τους εξής βασικούς λόγους τους οποίους μου δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξω και κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην Επιτροπή.
Πρώτον, δεν έχει στρατηγική στόχευση. Δεύτερον, ο μηχανισμός είναι γραφειοκρατικός. Και τρίτον, δεν διαθέτει καμμία ευελιξία. Εν συντομία θα εξηγήσω τι εννοώ, αναφερόμενος μόνο σε κάποια βασικά προβλήματα του νομοσχεδίου, καθώς, δυστυχώς, υπάρχουν πάρα πολλά.
Γιατί το σχέδιο νόμου δεν έχει καμμία στρατηγική στόχευση; Είναι σαφές πως το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους χρήζει συνολικής και στρατηγικής αντιμετώπισης που να αγκαλιάζει όλα τα στρώματα της κοινωνίας, όλες τις επαγγελματικές ομάδες, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις ιδιαιτερότητές τους.
Είστε δυόμισι χρόνια τώρα στην Κυβέρνηση και το μόνο που έχουμε δει από εσάς είναι μπαλώματα στον νόμο Κατσέλη και άνοιγμα της ελληνικής αγοράς στα επιθετικά funds, που αγοράζουν «κόκκινα» δάνεια έναντι πινακίου φακής. Καμμία ένδειξη στρατηγικής αντιμετώπισης του ζητήματος.
Απολύτως πρόχειρη, αποσπασματική και εκτός κάποιου στρατηγικού πλαισίου είναι και η πρωτοβουλία για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Τι καλύτερη απόδειξη από το ζήτημα των ελευθέρων επαγγελματιών. Παρ’ ότι έχουν παρόμοιες ανάγκες, εν πολλοίς, με τις επιχειρήσεις, δεν μπορούν να προσφύγουν στον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Καλύπτονται εν μέρει μόνο απ’ τον νόμο Κατσέλη, ο οποίος, όμως, δεν είναι εξωδικαστικός συμβιβασμός.
Θα έπρεπε, λοιπόν, να υπάρχει μία κατάστρωση σχεδίου. Το είπα αυτό και στην Επιτροπή, το υπαινίχθηκαν και πάρα πολλοί συνάδελφοι, αλλά θέλω να το επαναλάβω. Ακούστε. Έπρεπε να υπάρχει για κάθε κατηγορία πολιτών οφειλετών μία ιδιαίτερη ρύθμιση, γιατί είναι διαφορετικές οι κατηγορίες των οφειλετών. Δεύτερον, για κάθε κατηγορία επιχειρήσεων. Και τρίτον, για κάθε είδους χρέους. Δηλαδή, ως προς το χρέος, χρέος προς το Δημόσιο, χρέος προς τις τράπεζες και χρέος από επιχειρηματικό ή καταναλωτικό δάνειο.
Τίποτα από αυτά δεν γίνεται. Και σας τα λέω αυτά στηριζόμενος και στην δικαστηριακή πρακτική, την οποία είχα την τιμή, υπηρετώντας στα δικαστήρια, να μπορέσω να αναπτύξω και στην Επιτροπή.
Περαιτέρω, εισάγεται η δυνατότητα για φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα, που δεν είναι έμποροι δηλαδή, να επιτυγχάνουν ρυθμίσεις για χρέη προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν είναι έμποροι, αλλά ούτε και υπάλληλοι. Η δραστηριότητά τους, όμως, προσομοιάζει με αυτή των εμπόρων, αλλά έχει ιδιαιτερότητες, ενώ ο διαχωρισμός των χρεών τους, σε εμπορικά και μη, είναι δυσχερής. Νομίζω ότι το ανέφεραν κι άλλοι ομιλητές και ο κ. Καρράς στην Επιτροπή, δεν ξέρω αν το ανέφερε και σήμερα εδώ.
Θα έπρεπε να είναι σαφές τι μπορούν και τι δεν μπορούν να πράξουν. Η ένταξή τους σε αυτό το νομοσχέδιο επί της αρχής θα μπορούσα να πω ότι δεν είναι κακή ιδέα, αλλά είναι τόσο τσαπατσούλικη –με συγχωρείτε για την έκφραση- και ψηφοθηρική, που είναι βέβαιο ότι στο τέλος τα δικαστήρια θα κληθούν να βγάλουν το φίδι από την τρύπα. Και δεν πρέπει να παραγνωρίζετε ότι δεν είναι λίγοι οι έμποροι που πήραν καταναλωτικά δάνεια –προσέξτε το αυτό- για να τα εισφέρουν, να τα ρίξουν στην επιχείρησή τους, λόγω έλλειψης ρευστότητος.
Εγώ αναγνωρίζω γιατί ήρθε με τέτοια ταχύτητα το νομοσχέδιο αυτό για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Γιατί υπάρχει πίεση από τους Θεσμούς, για να προχωρήσει η αξιολόγηση. Το καταλαβαίνω αυτό. Θα έπρεπε, όμως, να είστε πιο αποτελεσματικοί και πιο σταθεροί και επιθετικοί στη διαπραγμάτευση. Γιατί, πράγματι, παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζαμε κι εμείς ως κυβέρνηση -να μην κρυβόμαστε- αλλά με επιχειρηματολογία καταφέραμε να αντεπεξέλθουμε, όπως παραδείγματος χάρη σας αναφέρω, για όσους ενθυμείστε, τα θέματα των πλειστηριασμών και την αξία της πρώτης προσφοράς που έπρεπε να βγει ένα ακίνητο.
Επιπροσθέτως, κύριε Υπουργέ -όχι εσείς, η Κυβέρνηση, αν είχατε την παραμικρή ικανότητα χάραξης στρατηγικής, δεν θα προτείνατε ως προϋπόθεση ένταξης τη μία τουλάχιστον θετική χρήση την τελευταία τριετία, που είναι όνειρο απατηλό για τόσες πολλές επιχειρήσεις σήμερα, εξαιτίας μάλιστα της ασφυξίας της οικονομίας την οποία εσείς φέρατε.
Να πάμε τώρα και στα πιο απλά. Αν είχατε έστω την παραμικρή ικανότητα χάραξης στρατηγικής, θα είχατε ήδη έτοιμη και την ηλεκτρονική πλατφόρμα. Με τις παραλείψεις σας καταδικάζετε την εφαρμογή του νόμου. Δεν πρόκειται να επιτύχει ο νόμος, δυστυχώς.
Αν, όμως, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το σχέδιο νόμου εγκριθεί από τη Βουλή, θα αποτύχει κι επειδή είναι υπέρμετρα γραφειοκρατικό. Και εξηγώ. Η εκκίνηση της διαδικασίας απαιτεί πάρα πολλά έγγραφα και δικαιολογητικά και ας μην αναφέρω πάλι το ζήτημα των έγχαρτων αιτήσεων.
Επιπλέον, δεν υπάρχει καμμιά πρόβλεψη για σύντομες, αυτοματοποιημένες διαδικασίες για μικρές οφειλές, παρά μόνο μια αόριστη και στα όρια της συνταγματικότητας εξουσιοδότηση για υπουργική απόφαση, αν και όταν δεήσουν οι αρμόδιοι υπουργοί και οι Υπηρεσίες των Υπουργείων να τις συντάξουν.
Και πάμε και σε ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα, αυτό της ανάγκης δικαστικής επικύρωσης και μάλιστα από το πολυμελές πρωτοδικείο. Μου δόθηκε η ευκαιρία να το πω και στην Επιτροπή. Μετατρέπουμε, δηλαδή, έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό σε δικαστικό και μάλιστα από το πολυμελές πρωτοδικείο.
Σας εξήγησα και πρότεινα τρόπους που μπορεί να το ξεπεράσετε αυτό. Δεν είδα, όμως, να φέρνετε καμιά τροπολογία ή έστω να πηγαίνει σε μονομελές πρωτοδικείο είτε στον Πρόεδρο υπηρεσίας και με Πράξη να ρυθμίζεται το θέμα.
Ένα λεπτό, κύριε Πρόεδρε.
Και πάμε στο ζήτημα της ευελιξίας, που είναι και το πιο σημαντικό. Εάν είχατε, κυρίες και κύριοι της Κυβέρνησης, την παραμικρή ιδέα για το πώς λειτουργούν οι εξωδικαστικοί μηχανισμοί επίλυσης των διαφορών, ιδίως η διαμεσολάβηση, δεν θα φέρνατε ποτέ αυτό το νομοσχέδιο στη Βουλή προς ψήφιση. Δημιουργείτε χωρίς λόγο ένα numerus claususκακοπληρωμένων διαμεσολαβητών, οι οποίοι τον πρώτο καιρό δεν θα έχουν ιδιαίτερη εμπειρία στη διαχείριση και θα έχουν οικονομικό αντικίνητρο να αφιερώσουν την προσοχή που πρέπει.
Τώρα για το θέμα της ασυλίας, δηλαδή της μη ευθύνης των διαμεσολαβητών ή των εκπροσώπων των τραπεζών όσον αφορά τις ποινικές και αστικές ευθύνες. Είπατε, κύριε Υπουργέ, ότι θα το φέρει αυτό ο Υπουργός Δικαιοσύνης. Μα, το νομοσχέδιο αυτό το συνυπογράφει και ο Υπουργός Δικαιοσύνης. Άρα, λοιπόν, είχατε εννέα ολόκληρες ημέρες να το μελετήσετε αυτό. Σας το πρότεινα όχι μόνο εγώ, αλλά και άλλοι συνάδελφοι το εντόπισαν. Θα μπορούσατε να το φέρετε με μια τροπολογία την οποία θα καταθέτατε σήμερα. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί.
Δεν είναι να το φέρει ο Υπουργός Δικαιοσύνης. Αφήστε που δεν χρειαζόταν. Αλλά από τη στιγμή που συνυπογράφει το νομοσχέδιο, δεν βλέπω τον λόγο γιατί έχετε αυτόν τον ενδοιασμό. Λυπούμαι γιατί και οι νομοτεχνικές βελτιώσεις που φέρατε δεν ικανοποιούν και δεν έλυσαν τα ζητήματα τα οποία θέσαμε.
Συνοψίζοντας –και τελειώνω, κύριε Πρόεδρε και ευχαριστώ για την ανοχή σας- θα επαναλάβω ότι η πολύ καθυστερημένη νομοθετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης, που έρχεται μετά από μια απολύτως αποτυχημένη και χρονοβόρα διαπραγμάτευση που διέλυσε την ελληνική οικονομία, συνιστά συνταγή αποτυχίας. Οι μαθητευόμενοι μάγοι του «δεν πληρώνω», που έγιναν η Κυβέρνηση του «όλα τα πληρώνω», ας ψάξουν να βρουν αλλού υποστηρικτές.
Είναι θέση ευθύνης για εμάς να καταψηφίσουμε τις ασκήσεις επί χάρτου της Κυβέρνησης. Όχι γιατί θεωρούμε πως δεν χρειάζεται ένας νόμος για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, αλλά γιατί το νομοσχέδιο που έφερε η Κυβέρνηση θα είναι στην καλύτερη περίπτωση μια χαμένη ευκαιρία και στη χειρότερη –που είναι και η πιο πιθανή- θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα θα λύσει.
Όσον αφορά τις τροπολογίες, είπα –μου δόθηκε η ευκαιρία να το τονίσω και στην Επιτροπή- για την τροπολογία του κ. Καρρά. Δεν λύνει το πρόβλημα. Είναι, όμως, προς τη σωστή κατεύθυνση και εν πάση περιπτώσει θεραπεύει μερικές ατέλειες του νομοσχεδίου. Ομολογώ ότι η διατύπωση την οποία έκανε –αν και το εντοπίσαμε και εμείς στην Επιτροπή- είναι πάρα πολύ καλή και νομίζω και η μελέτη που έχει κάνει με συνδυασμό όλων των άρθρων που παραπέμπεται για τον εγγυητή για τις μικρές επιχειρήσεις δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι καλύπτει όλο το θέμα.
